ABC FOLII PROJEKCYJNYCH

Przed wyborem odpowiedniego ekranu projekcyjnego należy zawsze przeanalizować jego przeznaczenie. Istnieją folie, które mogą być używane uniwersalnie i folie projekcyjne, które mają jasno określony obszar zastosowania.

"ABC folii projekcyjnych" ma na celu podkreślenie najważniejszych punktów, które należy wziąć pod uwagę przy wyborze ekranu projekcyjnego oraz wyjaśnienie kluczowych terminów związanych z ekranem projekcyjnym.

ANSI lumen

Eine dreisprachig beschriftete Grafik zeigt den Aufbau zur Helligkeitsmessung eines Projektors mithilfe einer nummerierten, neunfeldrigen Messmatrix und eines Luxmeters — Pomiar strumienia świetlnego ANSI

ANSI lumen to miara strumienia świetlnego projektora. ANSI to skrót od American National Standards Institute, amerykańskiego organu zajmującego się standaryzacją procedur przemysłowych. Niemiecki odpowiednik to Niemiecki Instytut Normalizacyjny (DIN). Oba są członkami Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO). Strumień świetlny ANSI jest mierzoną wartością służącą do porównywania wydajności projektorów (rzutników) między sobą. Strumień świetlny jest obliczany na podstawie natężenia światła (w luksach) i oświetlonej powierzchni projekcyjnej (w m²).

Projekcja przednia

Eine schematische Grafik zeigt den Aufbau einer Aufprojektion, bei der ein Projektor von vorne auf eine blaue Leinwand strahlt, vor der sich eine Person befindet

Projekcja, która jest wyświetlana z przodu ekranu projekcyjnego, niejako po stronie widza. Następujące folie projekcyjne Gerriets nadają się do projekcji przedniej:

GAMMALUX®, GAMMALUX® MICRO, SCENE, SCENE COLOURED, GREYSCREEN, OPERA® WHITE, OPERA® WHITE COLOURED, OPERA® WHITE MICROPERFORATED, OPERA® HIGH GAIN, SILVERBLACK

Może być używany po obu stronach

Eine schematische Grafik zeigt die Kombination einer Aufprojektion (oben, blauer Bildschirm) und einer Rückprojektion (unten, grüner Bildschirm) mit jeweils einem Projektor und einer Person davor

Poniższe folie projekcyjne Gerriets nadają się zarówno do projekcji przedniej, jak i tylnej:

OPERA® MLECZNY MAT, OPERA® JASNONIEBIESKI, SHOW®, STUDIO®, REVUE, EVEN, OPTIBLACK 2.2

Format obrazu

Format obrazu wyraża stosunek szerokości do wysokości wyświetlanego obrazu.

Eine schematische Übersicht zeigt sechs diagonal geteilte Rechtecke zur Veranschaulichung verschiedener Seitenverhältnisse wie 1:1, 2:1, 3:2, 4:3, 16:9 und 16:10

Format kwadratowy 1:1
Format panoramiczny 2:1 / 3:1
Format slajdów 3:2
Format wideo 4:3
Format kinowy lub HDTV 16:9
Format WUXGA 16:10

Przy zakupie ekranu projekcyjnego warto wziąć pod uwagę najczęściej używany format.

Rozmiar ekranu zgodny z normą DIN 19045

Eine Fotografie zeigt vier freistehende, weiße Großbildleinwände in verschiedenen Formaten, vor denen eine Person im Profil als Größenreferenz steht

Orientacyjnie, szerokość ekranu powinna być większa niż 1/6 maksymalnej odległości oglądania, a minimalna odległość od ekranu nie powinna być mniejsza niż 1,5 szerokości ekranu. Wysokość ekranu zależy od preferowanego formatu, np. 4:3 lub 16:9.

Ekrany typu D i R

Eine diagonal geteilte Grafik vergleicht ein Konzert mit Orchester und Großbildprojektion (beschriftet mit „D“ für Drauf) und ein hell erleuchtetes Fernsehstudio mit verschiedenen Bildschirmen und Scheinwerfern (beschriftet mit „R“ für Rück)

Ekran typu D (rozproszony) oznacza przedni ekran projekcyjny, który odbija padające światło w sposób szeroko rozproszony i nie ma wyraźnego preferowanego kierunku odbicia.

Ekran typu R (projekcja tylna) nie odbija padającego światła, ale przepuszcza je (transmisja). Te ekrany do projekcji tylnej w dużym stopniu rozpraszają przechodzące przez nie światło i nie mają wyraźnego preferowanego kierunku transmisji. Folie do projekcji przedniej i tylnej są odpowiednio oznaczane jako D/R.

Ekrany projekcyjne typu B z powierzchnią pokrytą szkłem krystalicznym lub ekrany projekcyjne typu S z metalizowaną powierzchnią są mniej powszechne. Są to ekrany projekcyjne z odbiciem w preferowanym kierunku. Takie ekrany projekcyjne mają zazwyczaj wysoki współczynnik luminancji, ale niski kąt rozproszenia.

Spektrogram kolorów i odwzorowanie kolorów

To, czy osiągnięto jednolite odbicie/transmisję we wszystkich zakresach kolorów, najlepiej widać na spektrogramie kolorów. Spektrogram kolorów pokazuje odbicie lub transmisję w zakresie światła widzialnego (ok. 380-780 nm) na całej powierzchni ekranu. Odbicie lub transmisja światła widzialnego powierzchni projekcyjnej w różnych zakresach kolorów może być zupełnie inna. W przeciwieństwie do współczynnika luminancji, spektrogram kolorów mierzy średnią wartość we wszystkich zakresach nanometrów na całym ekranie, więc niskie wartości odbicia / transmisji niekoniecznie wskazują na niski współczynnik luminancji. Prawdziwe odwzorowanie kolorów ekranu projekcyjnego ma zatem mniej wspólnego ze stopniem lub intensywnością odbicia (projekcja przednia) lub transmisji (projekcja tylna), a więcej z jednorodnością w różnych długościach fal. Im bardziej jednorodne są zmierzone wartości i im bardziej jednorodna jest krzywa wyświetlanego spektrogramu kolorów, tym lepsze jest rzeczywiste odwzorowanie kolorów ekranu projekcyjnego.

Wartość 1 (lub 100%) pokazana na spektrogramie kolorów składa się z odbicia, transmisji i absorpcji ekranu projekcyjnego.

Współczynnik strat spowodowany absorpcją jest zazwyczaj nieistotny, z wyjątkiem ekranów projekcyjnych niskiej jakości.

Współczynnik odbicia lub transmisji jest często mylony ze współczynnikiem luminancji, ale metody pomiaru i znaczenie zmierzonych wartości są różne.

Eine englischsprachige Datentabelle mit dem Titel „Projection Surface Reflectance Properties“ zeigt die offiziellen Testergebnisse des Reflexionsgrads einer Projektionsleinwand

Ein dreisprachiges Diagramm zeigt den Reflexionsgrad des Materials „OPERA® WEISS / BLANC / WHITE 2.2“ als Kurve über dem farbigen Lichtspektrum im Wellenlängenbereich von 400 bis 760 Nanometern

Rozmiar ekranu projekcyjnego

Eine riesige, blau beleuchtete Konzertbühne bei Nacht mit einer extrem breiten Panorama-Leinwand, auf der eine farbenfrohe Stadtsilhouette unter blauem Himmel mit Wolken projiziert wird — Produkcja OPTITRANS® "Carmen" Korea Południowa

Folie projekcyjne o niemal dowolnym rozmiarze można dostosować w zgrzewalni wysokiej częstotliwości. Istnieje jednak fizyczny limit wysokości folii projekcyjnych z miękkiego PVC, ponieważ cały ciężar materiału powoduje statyczne obciążenie górnej części folii projekcyjnej i materiał opada. W przypadku większych wysokości należy rozważyć zastosowanie ekranów projekcyjnych wzmocnionych tkaniną, ale w tym przypadku projekcja tylna nie ma sensu. Zasadniczo nie ma ograniczeń co do szerokości, należy jedynie wziąć pod uwagę całkowitą wagę powierzchni projekcyjnej. Wybierając rozmiar ekranu projekcyjnego, należy również zwrócić uwagę na rozsądny stosunek szerokości do wysokości, ponieważ ekran projekcyjny z miękkiego PVC ma tendencję do zwężania, jeśli wysokość jest większa niż szerokość.

Zgrzewanie folii projekcyjnych

Zwei Handwerker in einer Werkstatt breiten konzentriert eine große, dunkle Projektionsfolie vor einer industriellen Schweißmaschine aus

Technologia zgrzewania wysoką częstotliwością jest najnowocześniejszym, najbardziej efektywnym i wysokiej jakości procesem zgrzewania dostępnym obecnie na rynku. Drobne, prawie niewidoczne szwy są tworzone w kilku etapach przetwarzania. Metoda ta może być również stosowana do przetwarzania folii lakierowanych i innych folii PVC. Możliwe jest na przykład zgrzewanie nadmuchiwanych folii z wkładkami zaworowymi.

Trwałość folii projekcyjnych

Eine Fotografie aus einer Produktionshalle zeigt mehrere nebeneinander aufgereihte schwarze Rollengestelle, auf denen weiße Stoff- oder Planenbahnen aufgewickelt sind

Trwałość folii projekcyjnej zależy w mniejszym stopniu od właściwości materiału niż od sposobu jego obróbki i warunków panujących na miejscu. Po kilku latach użytkowania ekran projekcyjny może wykazywać pewne słabe punkty spowodowane przechowywaniem i przemieszczaniem. Do tego dochodzą błędy obsługi i uszkodzenia termiczne spowodowane przechowywaniem i przemieszczaniem w zbyt niskich temperaturach. Największym wrogiem ekranu projekcyjnego jest nadal wydajność w domach repertuarowych, gdzie wymagania ekranu projekcyjnego nie mogą być zwykle brane pod uwagę podczas montażu i demontażu. PVC, który jest natychmiast składowany w temperaturze około 40°C i schładzany po złożeniu, czasami do temperatury nieco powyżej zera w zimie, naturalnie ulegnie uszkodzeniu, gdy zostanie ponownie umieszczony w pociągach.

Przerwa na zimno

Eine Hand zeigt im Detail auf die Kante einer sorgfältig gefalteten, grau-grünen Projektionsfolie, die in einem braunen Karton verpackt ist

PVC zmienia swoją konsystencję w zależności od temperatury. Folie projekcyjne PVC stają się bardziej miękkie, gdy są ciepłe i twardsze, gdy są zimne. Folie projekcyjne PVC mogą być przetwarzane i instalowane tylko w normalnych temperaturach pokojowych. Jeśli folie są przetwarzane, instalowane lub w inny sposób poddawane naprężeniom w zbyt niskich temperaturach otoczenia, może to prowadzić do tak zwanego "pękania na zimno". Oznacza to nieodwracalne uszkodzenie folii.

Kontrast

Ein quadratisches, grafisches Muster aus abwechselnd schwarzen und weißen Quadraten im Stil eines Schachbretts

Mówiąc prościej, kontrast odnosi się do relacji między czernią a bielą. Mówimy o dobrym kontraście obrazu, gdy widz postrzega czarne części obrazu jako czarne, a białe części obrazu jako białe. Aby zmierzyć współczynnik kontrastu, wyświetlany jest prostokąt z ośmioma białymi i ośmioma czarnymi polami, a strumień świetlny odbijany przez ekran projekcyjny jest mierzony za pomocą miernika NIT. Średnia wartość ośmiu białych i ośmiu czarnych punktów pomiarowych jest określana i ustawiana względem siebie. Wartość ta określa współczynnik kontrastu. Następujące wartości są zalecane dla projekcji w normalnych warunkach sali konferencyjnej (oświetlenie otoczenia na poziomie około 200 luksów): Współczynnik kontrastu pomiędzy 5:1 a 10:1 jest uważany za słaby, podczas gdy współczynnik kontrastu 20:1 lub wyższy jest uważany za dobrą jakość.

Wykres luminancji

Ein technisches Leuchtdichte-Diagramm für „OPERA® WEISS 2.2“, das die Gain-Werte in Abhängigkeit vom Betrachtungswinkel von -30° bis 30° in einer Tabelle und als flache Kurve darstellt

Wykres luminancji pokazuje współczynnik luminancji przy odpowiednim kącie widzenia. Im bardziej płaska krzywa, tym bardziej równomierny rozkład luminancji ekranu projekcyjnego. Im bardziej stroma krzywa, tym bardziej ekran projekcyjny ma tendencję do tworzenia hot spotów (jasnych punktów/okręgów na środku obrazu) i nie nadaje się do niektórych zastosowań (np. projekcji z miękkimi krawędziami).

Współczynnik luminancji

Eine dreisprachig beschriftete technische Skizze, die den Abstrahlwinkel eines Projektors auf eine Projektionsfolie mit Gradangaben von 0° bis 30° zeigt — Widok z góry

Eine dreisprachig beschriftete technische Skizze in Seitenansicht, die den horizontalen Lichtkegel eines Projektors auf eine vertikale Projektionsfolie mit Gradangaben von 0° bis 30° veranschaulicht — Widok z boku

Współczynnik luminancji, znany również jako wzmocnienie, opisuje wydajność ekranu projekcyjnego.

Norma DIN 19045 opisuje warunki określania skuteczności świetlnej ekranu projekcyjnego w porównaniu z określoną powierzchnią referencyjną (biały standard zgodnie z DIN 50339). Ta biała powierzchnia referencyjna jest wykonana z siarczanu baru, białej płytki kredowej. W przypadku tej białej płytki kredowej jako powierzchni referencyjnej współczynnik luminancji wynosi 1. Wszystkie informacje dotyczące współczynników luminancji zawsze odnoszą się do tej powierzchni referencyjnej. Dlatego możliwe jest, że istnieją współczynniki luminancji większe niż 1. W takich przypadkach powierzchnia projekcyjna odbija (przedni ekran projekcyjny) lub przepuszcza (tylny ekran projekcyjny) więcej światła niż biała płytka kredowa.

Luminancja jest mierzona pod różnymi kątami widzenia. Luminancja jest najwyższa, gdy wyświetlane światło pada pionowo na ekran, a widz patrzy na powierzchnię projekcyjną wzdłuż tej samej osi.

W tym przypadku oś projekcji i oś optyczna są takie same, a kąt widzenia wynosi 0°. W tym miejscu mierzony jest maksymalny współczynnik luminancji - wzmocnienie. Jednak im dalej widz znajduje się od osi projekcji, tym większy kąt widzenia i mniejsza luminancja odbitego światła.

Montaż

Ein Akrobat in einem Kostüm bewegt sich hoch oben in einer aufwendigen, blütenartig gespannten Konstruktion aus hellen Stoffbahnen inmitten einer technischen Bühne

Instalacja ekranów projekcyjnych może być przeprowadzona przez nasz przeszkolony i doświadczony personel instalacyjny.

Perforacja i mikroperforacja

Eine isometrische Comic-Illustration eines Kinosaals, bei der auf einer perforierten Kinoleinwand das gerasterte Schwarz-Weiß-Porträt einer Frau hinter einem roten Vorhang und zwei Lautsprecherboxen zu sehen ist

Perforacja lub mikroperforacja folii projekcyjnej służy zwiększeniu przepuszczalności dźwięku w średnich i wyższych zakresach częstotliwości. Przy niższych częstotliwościach dźwięk przechodzi przez zamkniętą folię PVC prawie bez przeszkód.

W przypadku perforacji mówimy o ok. 57 000 otworów na m² przy otwartej powierzchni ok. 7%, w przypadku mikroperforacji ok. 300 000 otworów na m² przy otwartej powierzchni ok. 6%.

Jeśli widz znajduje się stosunkowo blisko ekranu projekcyjnego, warto wybrać mikroperforację (np. GAMMALUX® MICRO); jeśli widz znajduje się dalej, można wybrać perforowany ekran projekcyjny (np. OPERA® perforated).

Uwaga: W zależności od odległości ekranu projekcyjnego i rodzaju projekcji, w przypadku projektorów cyfrowych może wystąpić tak zwany "efekt mory".

Wytłaczanie

Eine zweigeteilte Nahaufnahme, die den dreisprachig beschrifteten Materialunterschied zwischen einer matten „Vorderseite mit Prägung“ oben und einer glatteren „Rückseite ohne Prägung“ unten zeigt — OPERA® MLECZNY MAT

Większość ekranów projekcyjnych ma wytłoczenia po jednej stronie. Wytłoczenie pełni funkcję optyczną dla kierunku padającego lub przepuszczanego światła. Wytłoczenie to powinno być zawsze skierowane w stronę widza, zarówno w przypadku projekcji przedniej, jak i tylnej. Wyjątkiem jest film Gerriets HIGH GAIN. W przypadku tej folii wytłoczenie musi zawsze znajdować się po stronie odwróconej od widza, ponieważ strona skierowana w stronę widza jest wysoce odblaskowa. Przednią stronę gotowych ekranów projekcyjnych można również rozpoznać po napisie Gerriets na oczkach.

Jakość projekcji

Ein gut besuchtes Open-Air-Kino am Ufer eines idyllischen Sees, bei dem Zuschauer auf Sesseln und einer Wiese sitzen und ein Fußballspiel auf einer großen, aufblasbaren Leinwand vor einer bergigen Kulisse verfolgen — OPTITRANS® Wolfgangsee: AirCube

Nawet w przypadku korzystania z wysokiej jakości ekranów projekcyjnych, jakość projekcji zależy od wielu różnych czynników, takich jak jakość projektora, oświetlenie otoczenia i odległość od źródła projekcji. Szczególnie na zewnątrz, projekcje w świetle dziennym są możliwe tylko w określonych warunkach.

PVC / tworzywa termoplastyczne

Eine breite Bahn aus weißer Projektionsfolie läuft in einer Produktionsstätte über metallische Walzen einer industriellen Verarbeitungsmaschine

Większość folii projekcyjnych wykonana jest z PVC (polichlorku winylu). PVC jest amorficznym, termoplastycznym materiałem. Jest twardy i kruchy, ma biały kolor i staje się bardziej miękki, plastyczny i nadaje się do zastosowań technicznych dopiero po dodaniu plastyfikatorów i stabilizatorów. Dodanie kolejnych dodatków stwarza warunki dla ognioodporności.

Czyszczenie

Ein Reinigungsset bestehend aus einer großen, transparenten Flasche mit weißem Deckel und bedrucktem Etikett sowie einem zusammengefalteten, hellblauen Mikrofasertuch auf einer hellen Marmoroberfläche

Aby zapewnić długą żywotność, folie można czyścić specjalnym środkiem do czyszczenia PVC i ściereczką z mikrofibry. Środek czyszczący nie może zawierać rozpuszczalników i nie może uszkadzać materiału bazowego folii PVC.

Naprawa

Ein Reparaturset bestehend aus einer kleinen weißen Flasche mit Dosierspitze, die auf einem sauber zusammengefalteten Stück weißer Projektionsfolie vor neutralem Hintergrund platziert ist

Aby móc samodzielnie naprawić drobne uszkodzenia spowodowane czynnikami zewnętrznymi na miejscu, folie można skleić za pomocą specjalnego kleju PVC o wysokiej wytrzymałości i zamiennego kawałka odpowiedniej folii. Aby uniknąć nieporozumień: nawet drobne naprawy będą zawsze widoczne, zwłaszcza w przypadku folii do projekcji tylnej.

Odbicie, transmitancja i absorpcja

Eine dreisprachig beschriftete technische Grafik, die im Querschnitt das Verhalten von Lichtstrahlen durch Transmission, Absorption und Reflektion an einer Projektionsfolie veranschaulicht

Współczynnik odbicia reprezentuje stosunek odbitego widmowego strumienia promieniowania (strumienia świetlnego) do padającego widmowego strumienia promieniowania. Współczynnik przepuszczalności przedstawia stosunek przepuszczonego do padającego widmowego strumienia promieniowania, a współczynnik pochłaniania przedstawia współczynnik strat powierzchni projekcyjnej, tj. stosunek między pochłoniętym a padającym widmowym strumieniem promieniowania. Wartość 1 (lub 100%) pokazana na kolorowym spektrogramie składa się z odbicia, transmisji i absorpcji ekranu projekcyjnego. Współczynnik strat spowodowany absorpcją jest zwykle pomijalny, z wyjątkiem tanich ekranów projekcyjnych. Współczynnik odbicia lub transmisji jest często mylony ze współczynnikiem luminancji, ale metody pomiaru i znaczenie zmierzonych wartości są zasadniczo różne.

Projekcja tylna

Eine schematische Grafik zeigt einen Projektor, der Lichtstrahlen auf eine grüne Projektionsfläche mit einem großen Kreis wirft, während links eine schwarze Strichmännchen-Figur zum Größenvergleich steht

Projekcja wyświetlana z tyłu ekranu. Następujące ekrany projekcyjne Gerriets nadają się do projekcji tylnej:

PANORAMA, OPTITRANS®, OPTILUX, TRANSMISSION, ARENA 86, ARCTIC

Poziom czerni

Eine Grafik zeigt den großen Buchstaben „G“ auf weißem Grund, dessen obere Hälfte grau (Nummer 1) und dessen untere Hälfte schwarz (Nummer 2) gefärbt ist, getrennt durch eine gestrichelte Linie

Poziom czerni reprezentuje intensywność czerni w projekcji na powierzchni projekcyjnej. Na poziom czerni ma wpływ zarówno źródło projekcji, jak i powierzchnia projekcyjna. Optymalny poziom czerni to teoretycznie zero procent odbicia lub transmisji światła padającego na powierzchnię projekcyjną.

1 Prezentacja tekstu z rozproszonym światłem na białej folii do projekcji przedniej

2 Prezentacja tekstu z rozproszonym światłem na folii GREYSCREEN

Projekcja Softedge

Eine dreisprachig beschriftete technische Grafik zeigt drei vertikal untereinander angeordnete Projektoren, die jeweils einen blauen Lichtkegel auf eine gemeinsame, große Projektionsfolie werfen — Widok z góry

W przypadku projekcji z miękkimi krawędziami oprogramowanie multimedialne musi kontrolować intensywność światła projektorów na nakładających się krawędziach obrazu, aby zapewnić równomierną, naturalnie wyglądającą projekcję z dwóch lub więcej projektorów. Jednak oprogramowanie multimedialne może kontrolować tylko projektory; to, na który nośnik lub ekran projekcyjny jest wyświetlany, jest poza kontrolą oprogramowania. Kiedy współczynnik luminancji i rozkład luminancji zostały wyjaśnione na poprzednich stronach, wspomniano również o przydatności ekranu projekcyjnego do projekcji z miękkimi krawędziami. Jeśli ekran projekcyjny o wysokim współczynniku luminancji i niekorzystnym rozkładzie luminancji zostałby wybrany do projekcji z miękkimi krawędziami, miałby jaśniejsze obszary w odpowiedniej osi 0, tj. osi projekcji, na przykład z trzema projektorami, które stałyby się ciemniejsze w kierunku krawędzi, aby ponownie stać się jaśniejsze po wejściu do następnej osi projekcji. Innymi słowy, trzy jaśniejsze pola z ciemniejszymi obszarami krawędzi. W przypadku projekcji o miękkich krawędziach istotne jest wybranie ekranów projekcyjnych o optymalnym rozkładzie luminancji; w tym przypadku poziom współczynnika luminancji na osi 0 jest drugorzędnym kryterium wyboru. Folie projekcyjne, które spełniają to kryterium w przypadku projekcji tylnej, to na przykład OPERA® mleczny mat (ß 0,32), OPERA® jasnoniebieski (ß 0,26), obie o niższych współczynnikach luminancji, ale prawie idealnym rozkładzie luminancji, a przede wszystkim nowa folia do projekcji tylnej TRANSMISSION, która z powodzeniem łączy wysoki współczynnik luminancji (ß 1,13) z bardzo dobrym rozkładem luminancji.

Kąt rozproszenia i kąt połowy wzmocnienia

Kąt rozproszenia ekranu powoduje ograniczenie obszaru widza zgodnie z normą DIN 19045. To ograniczenie obszaru widza jest zdefiniowane jako 40° na lewo i prawo od osi 0 lub osi projekcji. Kąt połowy wzmocnienia określa tylko kąt boczny do osi projekcji, przy którym 50% współczynnika luminancji ß nadal dociera do osi 0 i jest rzadko określany jako dodatkowa wartość współczynnika luminancji do oceny ekranu projekcyjnego.

Projekcja pełnoekranowa

Projekcja danych lub obrazu za pomocą projektora, który całkowicie oświetla powierzchnię ekranu.

Biały kamieniołom

Wiele amorficznych tworzyw sztucznych wykazuje białe zabarwienie w obszarach poddanych naprężeniom podczas rozciągania. Zjawisko to znane jest jako wybielanie lub spęczanie. Pękanie to mikroskopijnie mały obszar, którego powierzchnie graniczne są uszkodzone przez pojedyncze, bardzo rozciągnięte lub zagięte pasma materiału (pęknięcia). Pęknięcia są wstępnym uszkodzeniem materiału i mogą być początkiem pęknięcia.